WYPRAWA NA MORAWY – CZ. 2 – WINOROŚLE I WINA

Uprawy winnej latorośli na Morawach są niezwykle zróżnicowane, jeśli chodzi o użyte odmiany. W żaden sposób to nie przypomina monokulturowych upraw Nowego Świata – właśnie w tej różnorodności kryje się siła morawskich win. Bo enoturyści przyjeżdżający na Morawy z marszu natykają się na tak dużą różnorodność, że trudno im odmawiania sobie przyjemności próbowania wszystkich rodzajów wina. Więc spożycie jest większe i radość większa. I wszyscy są zadowoleni.

Pewną trudnością może być rozpoznanie szczepów, bo w wielu wypadkach ich nazwy zostały “znaturalizowane” w języku czeskim. Co ważniejsze – właśnie te nazwy są głównie używane i w rozmowie i na etykietach. Warto zatem poświecić nieco czasu i zapoznać się ważniejszymi nazwami zarówno szczepów, które zostały przyjęte na Morawach, jak i też takich, które zostały tam wyhodowane. Bo i takie, regionalne rozwiązania można znaleźć.

IMG_0144.JPG

Poniższy krótki przewodnich po winnych szczepach, uprawianych na Morawach, może być bardzo przydatna:

Sylvánské zelené – to nic więcej, jak sylvaner, znany nie tylko w Austrii, skąd pochodzi, ale również z Niemiec, Alzacji i Luksemburgu. Szczep bardzo popularny ma Morawach.

Veltlínské zelené – dokładne tłumaczenie nazwy grüner veltliner i jest to ten sam szczep.

IMG_0145.JPG

Ryzlink rýnský – czyli riesling. W wersji uprawianej w Niemczech i w Alzacji, czyli nad rzeką Ren.

Ryzlink vlašský – czyli riesling włoski. Tak naprawdę pochodzenie odmiany jest nieznane, ale jest dość powszechnie uprawiana we Włoszech, Austrii, na Słowacji, Węgrzech, w Czechach i na Morawach, znana również jako olaszrizling, laški rizling czy graševina.

Rulandské bílé – pinot blanc.

Rulandské šedé – pinot gris.

Rulandské modré – pinot noir.

Svatovavřinecké – to Saint Laurent, winorośl pochodzenia francuskiego, które ostatecznie pozostało głównie w Austrii i na Morawach. Bardzo interesujący szczep dający wina o niezwykle ciekawym, nieco perfumowym zapachu.

IMG_0147.JPG

Neuburské – neuburger. Bardzo ciekawy szczep, w zasadzie już zanikający w Austrii i Morawach, który przeżywa swój renesans, ze względu na interesujące, mineralne wina, jakie daje.

Frankovka – blaufränkisch, kékfrankos.

Modrý Portugal – portugieser.

Poza powyższymi występują oczywiście odmiany winorośli międzynarodowe, ale pod swoimi nazwami. Dlatego jeśli występuje zweigelt, chardonnay czy traminer w rzeczywistości są to te, znane winny entuzjastom odmiany.

Poza powyższymi Morawianie mogą się pochwalić własnymi odmianami:

IMG_0148.JPG

Muškát moravský – to jeden z wielu szczepów noszących nazwę muskat vel muscat. Wyhodowany na Morawach przez inż. V. Křivánek w Ośrodku Hodowli w Polešovicach jako krzyżówka odmiany Muskat Ottonel z Prachttraube. Obecnie jeden z najbardziej popularnych szczepów na Morawach.

Cabernet Moravia – odmiana uzyskana przez pana Lubomíra Glosa jako krzyżówka Cabernet Franc z Zweigeltrebe

Pálava – odmiana  wyhodowana przez inż. J. Veverka przez krzyżowanie odmian Tramín červený z Müller Thurgau.

Zweigeltrebe – krzyżówka frankovka z svatovavřinecké, pochodzi z Austrii (wyhodowana przez Prof. Zweigelta w stacji uszlachetniającej w Klostenneuburgu w r. 1922), gdzie występuje też pod nazwą Rotburger.

IMG_0149.JPG

André – krzyżówka odmian frankovka z svatovavřinecké (odmienny układ męsko-żeński niż w zweigeltrebe), uzyskana w Stacji uszlachetniającej w Wielkich Pavlovicach, nazwana na cześć hodowcy owoców i win Christiana K. André, pochodzącego z morawskiego Brna. Odmiana ta charakteryzuje się dużą odpornością na mrozy.

To jedynie najważniejsze odmiany, jakie występują na terenie Moraw.

IMG_0217.JPG

Producenci wina na Morawach są w dużym stopniu rozdrobnieni. Owszem, występują tacy, którzy posiadają gospodarstwa idące w setki hektarów, ale w większości są to kilkuhektarowe gospodarstwa. W dużym stopniu produkują oni wina podstawowe, stołowe i choć starają się uzyskać jakościowo jak najlepsze wina, to nie sposób odnaleźć tu metod takich jak np. regulacja plonów. W efekcie gro produkcji to wina podstawowe, stołowe, do codziennej konsumpcji. Takie wina są sprzedawane nie tylko w butelkach, ale, co bardzo charakterystyczne, w kegach podobnych do piwnych. Ich odbiorcami są winiarnie i restauracje, które wina z beczek serwują w karafkach, kieliszkach czy nawet w szklankach jako wina stołowe.

Inną ciekawostką jest nalewanie i sprzedaż win do plastikowych butelek najczęściej 2-litrowych. Posiadają one szczelne zamknięcie i można wino w ten sposób przechowywać, acz nie na dłuższą metę. Przypomina to nieco włoskie vino sfuzo z tym, że we Włoszech nalewano wino praktycznie do każdego przyniesionego naczynia, na Morawach producenci wyposażeni są w porządne butelki.

IMG_0216.JPG

Niezwykle ważnym elementem dla Moraw jest enoturystyka. Morawianie chętnie przyjmują nie tylko przejeżdżających z głębi kraju Czechów (zwanych tu nieco pogardliwie pražáki), ale również gości z Austrii oraz z Polski. Dla nich powstaje coraz więcej hoteli, moteli czy wręcz punktów agroturystycznych, gdzie można zjeść, a przede wszystkim napić się wina. Dla wielbicieli wycieczek rowerowych Morawy oferują prawie 1000 km tras rowerowych i wspaniałe tereny do kultywowania tego sportu, choć nieco on się kłóci z możliwością degustacji wina. Ale to jeden z tych wielu drobiazgów, którymi Morawianie nie zawracają głowy ani sobie ani gościom.

No i oczywiście sprzedaż win w butelkach, czyli tradycyjnie. Sęk w tym, ze po wypiciu przez turystów, wykupieniu przez restauracje zostaje ich w sumie mało. I być może to jest również przyczyna tak małej obecności morawskich win na rynku polskim.

Jerzy Moskała

 

 

 

Advertisements
WYPRAWA NA MORAWY – CZ. 2 – WINOROŚLE I WINA

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s